HTS kaydı nedir, içinde ne vardır?

HTS, "Historical Traffic Search" ifadesinin kısaltması olarak kullanılır; Türkçede genellikle geçmiş iletişim trafiği kaydı karşılığıyla anılır. Bir soruşturmada usulüne uygun olarak talep edildiğinde operatörlerden gelen, belirli bir hattın geçmişteki iletişim hareketlerini gösteren kayıtlardır.

Analize başlamadan önce netleştirilmesi gereken ilk şey şudur: HTS kaydı bir trafik kaydıdır, bir içerik kaydı değil.

Ne içerir, ne içermez

HTS kaydında bulunan bilgiler, kabaca şu başlıklarda toplanır:

• Taraflar — arayan ve aranan numaralar; çoğu dosyada abone kimlik bilgileri
• Zaman — iletişimin başlangıç tarihi ve saati, kimi kayıtlarda süresi
• İletişim tipi — ses, mesaj, veri oturumu; yön bilgisi (giden/gelen)
• Cihaz — IMEI numarası
• Konum — iletişimin gerçekleştiği baz istasyonu bilgisi ve varsa koordinatları
• Ağ — GPRS ve CGNAT kayıtlarında IP adresi ve port bilgisi

Bulunmayan tek bir şey vardır ve o da en çok merak edilendir: iletişimin içeriği. Konuşulanlar, mesajın metni, veri oturumunda taşınan içerik HTS kaydında yer almaz. İçerik ancak ayrı ve daha ağır koşullara bağlı bir tedbirle elde edilebilir.

Kayıt tipleri tek bir tablo değildir

Uygulamada en sık yapılan hatalardan biri, gelen dosyayı tek bir tablo gibi düşünmektir. Oysa aynı klasörde birbirinden farklı düzenlere sahip birkaç kayıt tipi bulunur:

Her tipin sütun sayısı ve sırası farklıdır. GSM kaydında görüşme süresi anlamlıyken GPRS kaydında oturum süresi bambaşka bir şey ifade eder. CGNAT kaydında ise taraf numarası yerine IP ve port bilgisi merkezdedir.

Bu ayrım önemlidir, çünkü tüm kayıtları tek bir tabloda birleştirip saymak, neredeyse her zaman yanlış sonuç üretir. Örneğin bir hattın "kaç kez iletişim kurduğu" sorusuna GPRS satırlarını da katarak cevap verirseniz, cihaz arka planda veri kullandığı için binlerce satırlık bir sayıya ulaşırsınız — ve bu sayı hiçbir şey anlatmaz.

Baz istasyonu bilgisi

Konum bilgisi HTS kaydının en çok ilgi çeken ve en çok yanlış anlaşılan kısmıdır. Kayıtta yer alan şey, iletişim sırasında cihaza hizmet veren baz istasyonudur — cihazın bulunduğu nokta değil.

Bir baz istasyonunun kapsama alanı kent merkezinde birkaç yüz metre, kırsalda kilometrelerce olabilir. Ayrıca ağ yoğunluğu, anten yönü ve engel durumu nedeniyle cihaz her zaman kendisine en yakın bazdan hizmet almaz. Bu yüzden baz kaydı bir konum delili değil, doğrulanması gereken bir konum belirtisidir. Bu konuyu ayrı bir yazıda ayrıntılı ele alıyoruz.

Bazı dosyalarda görüşmenin karşı tarafının bağlı olduğu baz da (karşı baz, K.BAZ) gelir. Çoğu incelemede bu sütunlara hiç bakılmaz; oysa sorunun yarısı oradadır.

Veride beklenmesi gereken kusurlar

Ham HTS verisi temiz gelmez. Analize başlamadan önce şunları görmeyi bekleyin:

• Boş konum alanları. Özellikle eski kayıtlarda koordinat sütunları büyük ölçüde boş olabilir.
• Tutarsız baz adları. Aynı fiziksel istasyon farklı dosyalarda farklı yazılmış olabilir. Bu yüzden adres metni yerine koordinat üzerinden eşleştirme yapmak çoğu zaman daha güvenilirdir.
• Takılı kalan GPRS kayıtları. Veri oturumu açık kaldığında baz bilgisi güncellenmeyebilir; bu da yanlış bir "bulunduğu şehir" izlenimi yaratır.
• Saat dilimi belirsizliği. Farklı kaynaklardan gelen kayıtların hepsi aynı zaman standardında olmayabilir. Bu, sonucu doğrudan bozan bir sorundur ve ayrıca ele alınmayı hak eder.
• Mükerrer satırlar. Aynı iletişim farklı dosyalarda tekrar edebilir. Saymadan önce tekilleştirme yapılmazsa bütün istatistikler şişer.

Analize nereden başlanır

Dosyayı açtığınızda ilk yapılacak iş sorgu çalıştırmak değil, dosyanın kendisini tanımaktır:

1. Hangi tarih aralığını kapsıyor? Talep edilen aralıkla örtüşüyor mu?
2. Hangi kayıt tipleri gelmiş? Beklenen bir tip eksik mi?
3. Koordinat sütunları ne kadar dolu?
4. Kaç farklı hedef numara var, hedef listesi doğru mu?

Bu dört sorunun cevabı, sonraki bütün analizlerin ne kadar güvenilir olacağını belirler. Eksik bir tarih aralığının üzerine kurulan bir "iletişimsiz geçen zaman" analizi, gerçekte var olmayan bir boşluğu delil gibi gösterir.

Yöntemin bütününe HTS analizi nasıl yapılır yazısından devam edebilirsiniz.